Dimmen van openbare verlichting

Nieuw avond 1, verkleind voor site

Door openbare verlichting (OVL) te dimmen kan een behoorlijke energiebesparing worden bereikt. Dimmen werd echter nogal eens gezien als een besparing ten koste van de verlichtingskwaliteit en daarmee met de veiligheid. Kwaliteitsrichtlijnen gaven bovendien geen expliciete aanknopingspunten voor verantwoord dimmen.

Hierin is verandering gekomen. Het aanbod van dimapparatuur is sterk toegenomen. Verantwoord dimmen met behoud van voldoende verlichingskwaliteit is nu mogelijk. Er zijn publicaties verschenen over dimmen en de nieuwe Nederlandse Richtlijn Openbare Verlichting 2011 (ROVL-2011) is gepubliceerd.

In samenwerking met de Taskforce Verlichting, Netbeheer Nederland en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn workshops georganiseerd. Daarin hebben vertegenwoordigers van gemeenten, netbeheerders en andere verlichtingsexperts hun ervaringen met dimmen uitgewisseld. De opgebouwde kennis, publicaties en die ervaringen vindt u op deze pagina.

Het waarom en hoe van dimmen van uw openbare verlichting: twee overzichten

  • In de nieuwe (2011) brochure Energiebesparen met gedimde openbare verlichting zijn voordelen, kwaliteit, techniek, kosten, veel gestelde vragen en enkele praktijkvoorbeelden over dimmen van OVL op een rijtje gezet.
  • U vindt deze ook in de powerpointpresentatie van Netbeheer Nederland. Een goed dimconcept vereist samenwerking tussen verschillende partijen. Daarom wordt in de presentatie ook de rol van partijen zoals netbeheerders, energieleveranciers en de gemeentelijke beheerders toegelicht. Een syllabus geeft een samenvatting van de presentatie.

Publicaties over dimmen van openbare verlichting

Informatie over de voordelen, de noodzaak om bij dimmen rekening te houden met de kwaliteitsaspecten van OVL en andere inhoudelijke aspecten van dimmen vindt u in deze publicaties van Agentschap NL en NSVV:

Instrumenten

  • In 2010 zijn de Criteria Duurzaam Inkopen OVL gepubliceerd. Het dimbaar zijn van installaties is é;é;n van de criteria. Het A-G installatie-energielabel OVL is onderdeel van deze inkoopcriteria. Een vereiste is dat het label minimaal klasse D heeft. Dimmen wordt gehonoreerd in de berekeningsmethodiek.
  • Om te kunnen berekenen wat het uiteindelijke energiegebruik is van een gedimde installatie is het van belang om het geinstalleerde vermogen van de installatie, het dimgedrag van de lampen en het toegepaste dimregime te kennen. De workshoppresentatie licht toe hoe een dimregime met de ROVL-2011 in de hand op kwaliteitstechnisch verantwoorde wijze kan worden gedefinieerd.
  • Wilt u weten wat het kostenvoordeel is als u energiefficientere armaturen en/of dimmen in een installatie gaat toepassen dan kunt u de Rekenhulp Energie-efficiënte Armaturen van Agentschap NL gebruiken. U krijgt daarmee ook inzicht in de Total Cost of Ownership.
  • Met het Rekenmodel Zicht op Licht kunt u het huidige energiegebruik en het besparingspotentieel van de OVL in uw gemeente bepalen.
  • De rekentool Macro-energielabel openbare verlichting helpt u een (besparings)doelstelling te formuleren.

Praktijkvoorbeelden over dimmen van OVL

Samenwerken met andere gemeenten en met uw netbeheerder

Het is verstandig om bij het dimmen van OVL gebruik te maken van de kennis over dimmen van collega’s in gemeenten (IGOV) en provincies (IPO werkgroep OVL) en om samen te werken met gespecialiseerde partijen als lichtadviseurs en technische partners.

Als uw OVL onbemeten is, moet u periodiek aan de netbeheerder opgeven hoeveel energie uw verlichting gebruikt. Stem systeemspecificaties en dimscenario's daarom goed af met de netbeheerder. Deze kan dan uw energiegebruik zo nauwkeurig mogelijk berekenen.
Uw netbeheerder helpt u graag om energiebesparingen te realiseren en verrekenen. Daarbij zijn de beheerders wel gebonden aan de kaders van wet- en regelgeving. Over de hulp die netbeheerders kunnen bieden zijn in 2011 praktische afspraken gemaakt tussen de Taskforce Verlichting en Netbeheer Nederland.