Informatie en kennisontwikkeling bodemenergie

Om de kennis over bodemenergie te verbeteren, vindt u op deze pagina informatie over:

  • het verzamelen van ontbrekende kennis via onderzoek, en
  • het uitwisselen van kennis tussen overheden, initiatiefnemers en producenten

WKO-Tool

Voor woningeigenaren en initiatiefnemers van bouwprojecten is het makkelijker inzicht te krijgen in de mogelijkheden van warmte- koudeopslag. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) heeft hiervoor een digitaal instrument ontwikkeld: de WKO-Tool. Dit instrument berekent op een eenvoudige manier de kansen, kosten en terugverdientijden van warmte- koudeopslag voor een bouwlocatie.

Berekenen van energierendement van het bodemenergiesysteem

In het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen (WBBE) zijn algemene regels gesteld om te bewerkstelligen dat er een goed energierendement van het bodemenergiesysteem wordt gehaald. Dit rendement wordt uitgedrukt in een Seasonal Performance factor (SPF) die bij de melding moet worden opgegeven en tijdens het gebruik moet worden gemeten.

In de Wijzigingsregeling van 22 augustus 2013 (Stcrt nr 23617) is de formule opgenomen hoe het energierendement dat een gesloten bodemenergiesysteem behaalt, wordt bepaald. Dit rendement moet bij een melding of vergunningaanvraag worden opgegeven.

In het rapport van DWA (pdf, 1,4 MB) van 11 juli 2013 wordt nadere uitleg gegeven over het bodemenergiesysteem en de elementen die bijdragen tot het energierendement en het meten daarvan. Dit rapport wordt ook verwerkt in de ISSO-publicatie 39. Daarna wordt BRL KBI 6000 21 aangepast, in die zin dat verwezen wordt naar de bijgestelde ISSO-publicatie.

Onderzoek

De belangrijkste kennisvragen gaan over de effecten van bodemenergiesystemen op de ondergrond, op de rendementen van bodemenergiesystemen, op de invloed op andere wateronttrekkers en op de combinatie met bodemsanering. Er is al veel onderzoek gestart. Er is in de eerste plaats behoefte aan afstemming tussen de verschillende onderzoekstrajecten. Naast de lopende onderzoekstrajecten zijn nieuwe onderzoeken gestart naar de rendementen van bodemenergiesystemen en de energiebalans. Ook worden resterende kennislacunes in beeld gebracht, waarna ook voor die resterende kennisvragen een voorziening wordt getroffen.

  • Onderzoek criteria energiebalans
    Door DWA installatie- en energieadvies en IF Technology in opdracht van SKB, februari 2012

    Om de bodem te beschermen, worden eisen gesteld aan de energiebalans van warmte-koude opslag (WKO) in de bodem. Maar het voorkómen van een onbalans of het herstellen van een onbalans kan negatieve gevolgen hebben voor de energiebesparingsdoelstelling. In dit onderzoek is nagegaan wat de belangrijkste invloedsfactoren op de energiebalans zijn en wat de gevolgen zijn van het toelaten van onbalans. Verder is gekeken of opwarming van de bodem als gevolg van klimaatverandering te vergelijken is met eventuele netto afkoeling bij een WKO-systeem met onbalans. Ten slotte is aangegeven welke (alternatieve) criteria noodzakelijk zijn rond toepassing van WKO.

    De uitkomsten van het onderzoek zijn benut voor het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen.

    Voor meer informatie zie http://www.skbodem.nl/.
  • Onderzoekrendementsverbetering WKO
    Door DWA installatie- en energieadvies in opdracht van IenM, juli 2011.

    Installaties met warmte-koude opslag kunnen een forse reductie opleveren op het energieverbruik. Bij de CO2-uitstootreductie voor verwarming en koeling van gebouwen, woningen, tuinbouwkassen enzovoort blijken de prestaties van gerealiseerde WKO-installaties in de praktijk nogal eens achter te blijven bij de berekende waarden. Deze deskstudie inventariseert de oorzaken rond het niet behalen van de berekende rendementen. De uitkomsten worden benut voor de certificering van bedrijven die WKO-systemen ontwerpen en aanleggen.
  • Methode voor het bepalen van interferentie tussen kleine gesloten bodemenergiesystemen
    Door Groen Holland in opdracht van IenM, november 2011

    Het rapport is een verslag van een onderzoek waarbij is nagegaan hoe je voor kleine gesloten bodemenergiesystemen kunt bepalen wat het thermische invloedsgebied is voor kleine gesloten systemen. Om geen negatieve interferentie met nabijgelegen systemen te hebben, kan je met deze methode uitrekenen welke minimale afstand je tussen systemen moet aanhouden.

    Deze methode is gebruikt voor de Handreiking voor vergunningverlening (BUM) die hoort bij het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen.

Handreiking Masterplannen

Om de ondergrond optimaal te ordenen en randvoorwaarden te stellen aan vergunningen wordt in het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen geadviseerd masterplannen op te stellen. Het Samenwerkingsprogramma WKO heeft een handreiking voor het opstellen van masterplannen ontwikkeld.
Met de introductie van het Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen kunnen in Nederland interferentie gebieden aangewezen worden. Interferentiegebieden zijn die gebieden waar ordening nodig is om optimaal gebruik te kunnen maken van de ondergrond. Deze gebieden lenen zich bij uitstek voor het maken van masterplannen. De Handreiking Masterplannen moet leiden tot masterplannen voor de ordening en onderlinge afstemming van bodemenergiesystemen waarbij rekening is gehouden met bovengrondse en ondergrondse functies van het gebied.
Voorbeelden van al gemaakte masterplannen, vindt u bij de praktijkvoorbeelden bodemenergie.

Kennisuitwisseling tussen gebruikers

Het Gebruikersplatform Bodemenergie biedt eindgebruikers van bodemenergie-systemen de mogelijkheid om kennis en ervaringen uit te wisselen. Dit stelt hen beter in staat om het beheer van hun bodemenergiesysteem zo te organiseren, dat de opbrengst van het bodemenergiesysteem optimaal is gedurende de hele levensduur van het systeem.

Downloads

Externe links